Kronik Pelvik Ağrı
“Her ay aynı ağrıyı çekiyorum…”
“Ultrasonum normal çıktı ama ağrım hiç geçmiyor.”
“Kasıklarımdaki ağrı artık günlük hayatımı etkiliyor.”
“Gitmediğim doktor kalmadı ama hâlâ nedenini öğrenemedim.”
Eğer siz de bu cümlelerden birini söylüyorsanız yalnız değilsiniz.
Kronik pelvik ağrı, birçok kadının aylar hatta yıllarca yaşadığı, ancak çoğu zaman tek bir nedene bağlanamayan bir sağlık sorunudur. Ağrı zamanla yalnızca fiziksel değil; psikolojik, sosyal ve cinsel yaşamı da etkileyebilir.
En önemli nokta ise şudur:
Kronik pelvik ağrı “kafanızda olan” bir durum değildir. Gerçek bir sağlık problemidir ve çoğu zaman altta yatan neden araştırılarak tedavi edilebilir.
Pelvik bölge; alt karın, kasıklar, rahim, yumurtalıklar, mesane ve bağırsakların bulunduğu bölgedir.
Bu bölgede oluşan ve 6 aydan uzun süren ağrılar, kronik pelvik ağrı olarak değerlendirilir.
Ağrı;
Sürekli olabilir.
Aralıklı gelebilir.
Adet döneminde artabilir.
İlişki sırasında oluşabilir.
Tuvalete çıkarken şiddetlenebilir.
Uzun süre oturunca artabilir.
Her hastanın ağrısı farklıdır.
Aşağıdaki yakınmalardan biri veya birkaçı sizde varsa değerlendirilmeniz faydalı olabilir.
Sürekli kasık ağrım var.
Alt karın bölgemde baskı hissediyorum.
İlişki sırasında ağrı oluyor.
Adet dönemlerim çok ağrılı geçiyor.
Uzun süre oturunca ağrım artıyor.
İdrar yaparken veya sonrasında ağrı hissediyorum.
Büyük abdest sırasında ağrı oluyor.
Belime ve bacaklarıma yayılan ağrılarım var.
Ağrım nedeniyle sosyal hayatım etkileniyor.
Bu belirtiler tek başına tanı koydurmaz ancak ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Tek bir nedeni yoktur.
Bazen birden fazla hastalık aynı anda ağrıya neden olabilir.
En sık görülen nedenler şunlardır:
Endometriozis
Rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesi sonucu gelişir.
Şunlara neden olabilir:
Şiddetli adet ağrısı
İlişki sırasında ağrı
Sürekli kasık ağrısı
Kısırlık
Kadınlarda kronik pelvik ağrının en önemli nedenlerinden biridir.
Adenomyozis
Rahim kası içerisinde rahim iç tabakasına ait dokuların bulunmasıdır.
Özellikle;
yoğun adet kanaması,
adet sancısı,
pelvik baskı hissi
oluşturabilir.
Pelvik Taban Kaslarının Aşırı Gerginliği
Her pelvik taban sorunu kasların zayıf olmasından kaynaklanmaz.
Bazı kadınlarda kaslar sürekli kasılı durumda olabilir.
Bu durum;
ilişki sırasında ağrı,
sürekli kasık ağrısı,
otururken rahatsızlık,
idrar yaparken zorlanma
gibi belirtilere yol açabilir.
Bu nedenle pelvik taban değerlendirmesi kronik pelvik ağrı tedavisinde önemli yer tutar.
Mesane Kaynaklı Hastalıklar
Özellikle ağrılı mesane sendromu (interstisyel sistit) olan hastalarda;
sık idrara çıkma,
mesane dolunca ağrı,
idrar yaptıktan sonra rahatlama
görülebilir.
Bağırsak Hastalıkları
İrritabl bağırsak sendromu (IBS), kronik kabızlık veya diğer bağırsak hastalıkları da pelvik ağrıya katkıda bulunabilir.
Geçirilmiş Ameliyatlar
Karın veya pelvis bölgesindeki ameliyatlardan sonra oluşan yapışıklıklar bazı hastalarda kronik ağrıya neden olabilir.
Tedavinin ilk adımı doğru tanıdır.
Muayene sırasında;
ağrının yeri,
süresi,
adetlerle ilişkisi,
idrar ve bağırsak şikâyetleri,
cinsel yaşamla ilişkisi,
daha önce geçirilen ameliyatlar
ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Gerekli görüldüğünde ultrason, MR, laboratuvar testleri veya laparoskopi gibi ileri incelemeler planlanabilir.
Kronik Pelvik Ağrı Tedavisi
Tedavi tamamen altta yatan nedene göre belirlenir.
Tek bir tedavi yöntemi her hasta için uygun değildir.
İlaç Tedavisi
Altta yatan hastalığa göre;
ağrı kesiciler,
hormonal tedaviler,
sinir sistemi üzerinde etkili bazı ilaçlar
kullanılabilir.
Pelvik Taban Rehabilitasyonu
Son yıllarda kronik pelvik ağrı tedavisinde önemli yer tutmaktadır.
Özellikle pelvik taban kaslarında aşırı gerginlik bulunan hastalarda;
manuel terapi,
gevşeme egzersizleri,
biofeedback,
nefes çalışmaları,
pelvik taban rehabilitasyonu
şikâyetlerin azalmasına katkı sağlayabilir.
Her hastaya Kegel egzersizi önerilmez. Bazı kadınlarda öncelikle kasların gevşetilmesi gerekir.
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Bazı hastalarda;
düzenli egzersiz,
kabızlığın önlenmesi,
stres yönetimi,
uyku düzeni
tedaviyi destekleyebilir.
Cerrahi Tedavi
Endometriozis, yapışıklıklar veya diğer cerrahi nedenler saptandığında uygun hastalarda ameliyat planlanabilir.
Cerrahi kararı ayrıntılı değerlendirme sonrasında verilmelidir.
Hayır.
Kronik ağrı uzun sürdüğü için psikolojik olarak kişiyi etkileyebilir.
Ancak bu durum ağrının hayal ürünü olduğu anlamına gelmez.
Aksine, uzun süre devam eden ağrı birçok kadında kaygı, stres ve yaşam kalitesinde azalmaya yol açabilir.
Bu nedenle tedavi gerektiğinde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasını gerektirebilir.
Aşağıdaki durumlardan biri varsa değerlendirilmeniz önerilir:
Kasık ağrınız 6 aydan uzun süredir devam ediyorsa
Günlük yaşamınızı etkiliyorsa
İlişki sırasında ağrı yaşıyorsanız
Ağrı nedeniyle işe veya sosyal yaşama katılmakta zorlanıyorsanız
Adet dönemleriniz çok ağrılı geçiyorsa
Daha önce tedavi gördüğünüz halde şikâyetleriniz devam ediyorsa
Erken değerlendirme, doğru tanıya ulaşma sürecini kolaylaştırabilir.
Çoğu hastada değildir. Ancak altta yatan nedenin belirlenebilmesi için mutlaka değerlendirme yapılmalıdır.
Evet. Endometriozis, pelvik taban kas problemleri veya bazı mesane ve bağırsak hastalıkları her zaman ultrasonda görülemeyebilir.
Hayır. Öncelikle ağrının nedeni belirlenmelidir. Pelvik taban kas kaynaklı sorunlarda uygun değerlendirme sonrası planlanabilir.
Sonuç, altta yatan nedene göre değişir. Doğru tanı ve kişiye özel tedavi ile birçok hastada ağrı belirgin şekilde azalabilir ve yaşam kalitesi artabilir.
Kronik pelvik ağrı, kadınların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen ancak çoğu zaman geç tanı alan bir sağlık sorunudur. Aylarca süren kasık ağrısı, ilişki sırasında ağrı veya sürekli pelvik baskı hissi yaşamanız normal değildir.
Eğer siz de uzun süredir devam eden pelvik ağrı nedeniyle günlük yaşamınızın etkilendiğini hissediyorsanız, bu durumu yalnızca ağrı kesicilerle geçiştirmeyin. Altta yatan nedenin araştırılması ve kişiye özel hazırlanacak tedavi planı ile birçok hastada belirgin iyileşme sağlanabilir. Özellikle pelvik taban kaslarının değerlendirilmesi ve gerektiğinde pelvik taban rehabilitasyonu, tedavinin önemli bir parçası olabilir.