Diastazis Rekti Tedavisi
“Doğum yapalı aylar oldu ama hâlâ hamile gibi görünüyorum.”
“Ne kadar spor yapsam da göbeğim düzelmiyor.”
“Yataktan kalkarken karnımın ortasında bir çıkıntı oluşuyor.”
“Etrafımdakiler tekrar hamile misin diye soruyor.”
Bu cümlelerden biri bile size tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz.
Birçok kadın doğumdan sonra karın bölgesindeki değişikliklerin sadece kilo fazlalığından kaynaklandığını düşünür. Oysa bazen sorun yağ dokusu değil, karın kaslarının birbirinden ayrılması, yani diastazis rekti olabilir.
İyi haber şu ki; doğru değerlendirme ve uygun tedavi ile birçok hastada belirgin iyileşme sağlanabilir.
Karın ön duvarında bulunan sağ ve sol düz karın kaslarının (rectus abdominis kasları) orta hattan birbirinden uzaklaşmasına diastazis rekti denir.
Gebelik sırasında büyüyen rahim ve hormonal değişiklikler nedeniyle karın duvarı gerilir. Doğumdan sonra çoğu kadında bu açıklık zamanla azalır. Ancak bazı kadınlarda kaslar eski yerine tam olarak yaklaşmaz ve ayrılık devam eder.
Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı sizde varsa diastazis rekti açısından değerlendirilmeniz faydalı olabilir:
Karnım sürekli şiş görünüyor.
Doğumdan sonra göbeğim hiç gitmedi.
Mekik çekince karnımın ortası sivriliyor.
Yataktan kalkarken orta hatta çıkıntı oluşuyor.
Sürekli bel ağrım var.
Karın kaslarım güçsüz hissediyorum.
Ağır kaldırırken zorlanıyorum.
Egzersiz yaparken karnım kubbe gibi oluyor.
Gövdemi yeterince güçlü hissedemiyorum.
Bu belirtiler her zaman kilo fazlalığından kaynaklanmaz.
En sık neden gebeliktir.
Ancak şu durumlarda risk daha yüksektir:
İkiz veya çoğul gebelik
İri bebek
Birden fazla doğum yapmış olmak
Anne yaşının ileri olması
Fazla kilo
Zayıf karın kasları
Yanlış egzersizler
Karın içi basıncını artıran durumlar
Hayır.
Her ne kadar ilk dikkat çeken belirti karındaki çıkıntı olsa da diastazis rekti sadece görüntüyü etkilemez.
Karın kaslarının ayrılması;
gövde stabilitesini bozabilir,
bel ağrılarına neden olabilir,
günlük hareketleri zorlaştırabilir,
ağır kaldırmayı güçleştirebilir,
duruş bozukluklarına katkıda bulunabilir.
Bu nedenle sadece kozmetik bir problem olarak değerlendirilmemelidir.
Muayene sırasında karın ön duvarı değerlendirilir.
Gerekli durumlarda ultrason gibi görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir.
Kaslar arasındaki açıklığın miktarı ve karın duvarının fonksiyonel durumu tedavi planını belirlemede önemlidir.
İnternette anlatılan bazı yöntemlerle karın orta hattında açıklık hissedilebilir.
Ancak açıklığın gerçekten diastazis rekti olup olmadığını ve tedavi gerektirip gerektirmediğini anlamak için profesyonel değerlendirme gerekir.
Kendi kendine yapılan değerlendirmeler yanıltıcı olabilir.
Diastazis Rekti Tedavisi
Tedavi hastanın şikâyetlerine, açıklığın derecesine ve günlük yaşam üzerindeki etkisine göre planlanır.
Her hastanın tedavisi aynı değildir.
Doğum Sonrası Rehabilitasyon
Tedavinin temelini kişiye özel hazırlanmış doğum sonrası rehabilitasyon programı oluşturur.
Amaç;
karın kaslarını yeniden aktive etmek,
gövde stabilitesini artırmak,
karın içi basıncını doğru yönetmek,
günlük hareketlerde doğru kas kullanımını öğretmektir.
Diastazis Rekti Egzersizleri
Doğru egzersizler birçok hastada oldukça faydalı olabilir.
Ancak burada önemli olan nokta, her egzersizin uygun olmamasıdır.
Bazı hareketler karın içi basıncı artırarak ayrılığı daha da belirgin hâle getirebilir.
Bu nedenle internetten rastgele bulunan egzersiz programları yerine kişiye özel planlama yapılmalıdır.
Pelvik Taban Rehabilitasyonu
Diastazis rekti ile pelvik taban kasları arasında yakın bir ilişki vardır.
Bu nedenle birçok hastada tedavi programına pelvik taban değerlendirmesi ve uygun egzersizler de eklenir.
Özellikle idrar kaçırma, gaz kaçırma veya pelvik organ sarkması şikâyetleri olan kadınlarda bu yaklaşım önemlidir.
Nefes ve Core Eğitimi
Karın kasları yalnızca mekik çekerek güçlenmez.
Diyafram, pelvik taban ve derin karın kaslarının birlikte çalışması gerekir.
Bu nedenle tedavide doğru nefes teknikleri ve gövde stabilizasyon egzersizleri önemli yer tutar.
Hayır.
Her hastanın ameliyata ihtiyacı yoktur.
Birçok kadın doğru rehabilitasyon programı ile belirgin fayda görebilir.
Ancak çok ileri derecede ayrılma, eşlik eden karın duvarı fıtığı veya ciddi fonksiyon kaybı bulunan hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Karar, ayrıntılı muayene sonrasında verilir.
Her zaman değil.
Çünkü;
her hastanın kas ayrılığı aynı değildir,
pelvik taban durumu farklı olabilir,
karın kaslarının çalışma şekli kişiden kişiye değişebilir.
Yanlış egzersizler ayrılığın artmasına veya şikâyetlerin kötüleşmesine neden olabilir.
İyileşme süresi kişiye göre değişir.
Kas ayrılığının derecesi, doğumun üzerinden geçen süre, düzenli egzersiz yapılması ve kişinin genel sağlık durumu bu süreci etkiler.
Sabırlı ve düzenli bir program en önemli başarı anahtarıdır.
Şu durumlarda değerlendirme önerilir:
Doğumdan aylar sonra karnınız hâlâ belirgin şekilde öne çıkıyorsa
Egzersiz yaparken karın ortasında kubbeleşme oluşuyorsa
Sürekli bel ağrınız varsa
Karın kaslarınızda güçsüzlük hissediyorsanız
İdrar kaçırma ile birlikte karın kası ayrılması olduğunu düşünüyorsanız
Erken değerlendirme, uygun tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olur.
Doğumdan sonraki ilk aylarda açıklık bir miktar azalabilir. Ancak devam eden ayrılık her zaman kendiliğinden tamamen düzelmeyebilir.
Hayır. Hatta bazı durumlarda yanlış mekik hareketleri ayrılığı artırabilir.
Evet. Diastazis rekti sezaryen ameliyatından değil, gebeliğin karın duvarında oluşturduğu değişikliklerden kaynaklanır. Bu nedenle hem normal doğum hem de sezaryen sonrası görülebilir.
Hayır. Doğumun üzerinden uzun zaman geçmiş olsa bile birçok kadın uygun rehabilitasyon programından fayda görebilir.
Diastazis rekti, doğum sonrası kadınlarda sık görülen ancak çoğu zaman fark edilmeyen bir durumdur. Karnın geç toparlanması, bel ağrısı ve gövde güçsüzlüğü gibi şikâyetlerin altında karın kaslarının ayrılması yatıyor olabilir.
Eğer siz de doğumdan sonra karnınızın hâlâ hamileymiş gibi göründüğünü düşünüyor, egzersiz yapmanıza rağmen istediğiniz sonucu alamıyorsanız bunu yalnızca kilo fazlalığına bağlamayın. Doğru değerlendirme ve kişiye özel tedavi ile hem karın kaslarının fonksiyonu hem de yaşam kalitesi önemli ölçüde iyileştirilebilir.