Enürezis (Gece Altını Islatma)

“Artık ilkokula başladı ama hâlâ geceleri altını ıslatıyor.”

“Her gece çarşaf değiştirmekten yorulduk.”

“Kardeşi hiç altını ıslatmadı, acaba bir sorun mu var?”

“Misafirliğe gitmek istemiyor çünkü utanıyor.”

Eğer siz de bunları yaşıyorsanız yalnız değilsiniz.

Gece altını ıslatma, birçok çocuğun ve ailenin karşılaştığı bir durumdur. Ancak çoğu aile bunu konuşmaktan çekinir veya çocuğun isteyerek yaptığını düşünür.

Oysa enürezis, çocuğun kontrolü dışında gelişen ve tedavi edilebilen bir sağlık sorunudur.

Enürezis Nedir?

Enürezis, çocuğun uyku sırasında istemsiz olarak idrar kaçırmasıdır.

Çocuk bunu bilinçli olarak yapmaz.

Bu nedenle cezalandırmak, utandırmak veya suçlamak doğru değildir.

Gece altını ıslatma, çocuğun özgüvenini etkileyebileceği gibi aile içinde de stres oluşturabilir.

Gece Altını Islatmak Hangi Yaşa Kadar Normaldir?

Her çocuğun gelişimi farklıdır.

Genel olarak;

5 yaşın altındaki çocuklarda zaman zaman gece altını ıslatma görülebilir ve bu her zaman hastalık anlamına gelmez.

5 yaşından sonra düzenli olarak gece altını ıslatma devam ediyorsa değerlendirme önerilir.

Çocuğun yaşı, altını ıslatma sıklığı ve gündüz şikâyetlerinin olup olmaması tedavi planını etkiler.

Kendinizi Bu Durumlarda Buluyor Musunuz?

Çocuğunuz;

Haftada birkaç gece altını ıslatıyor mu?

Daha önce kuru kalırken tekrar altını ıslatmaya mı başladı?

Gece uyandırsanız bile idrarını kaçırıyor mu?

Sabah çarşafı tamamen ıslak mı oluyor?

Bu nedenle pijama partilerine veya okul gezilerine katılmak istemiyor mu?

Altını ıslattığı için utanıyor veya içine kapanıyor mu?

Bu durumların biri veya birkaçı varsa değerlendirme faydalı olabilir.

Enürezis Neden Olur?

Gece altını ıslatmanın tek bir nedeni yoktur.

Çoğu çocukta birden fazla faktör birlikte rol oynar.

Mesanenin Gece Yeterince Dolu Kalması

Bazı çocuklarda gece boyunca mesane kapasitesi yeterli olmayabilir.

Gece Fazla İdrar Üretilmesi

Gece idrar üretimini azaltan hormonun yetersiz salgılanması bazı çocuklarda alt ıslatmaya neden olabilir.

Derin Uyku

Bazı çocuklar mesaneleri dolsa bile uyanamayacak kadar derin uyuyabilir.

Bu, “tembel” veya “isteksiz” oldukları anlamına gelmez.

Genetik Yatkınlık

Anne veya babada çocukluk döneminde gece altını ıslatma öyküsü varsa çocukta görülme olasılığı artabilir.

Kabızlık

Bağırsakların dolu olması mesaneye baskı yaparak idrar kaçırmayı kolaylaştırabilir.

Bu nedenle kabızlığın tedavisi önemlidir.

Pelvik Taban ve Mesane Kontrolü

Bazı çocuklarda pelvik taban kaslarının ve mesane kontrolünün birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.

Özellikle gündüz idrar kaçırma, sık idrara çıkma veya ani sıkışma hissi olan çocuklarda pelvik taban rehabilitasyonu tedavinin bir parçası olabilir.

Enürezis Tanısı Nasıl Konur?

Öncelikle ayrıntılı öykü alınır.

Doktor;

Alt ıslatmanın ne sıklıkta olduğunu,

Gündüz idrar kaçırma olup olmadığını,

Kabızlık durumunu,

Daha önce kuru kalıp kalmadığını,

Aile öyküsünü

değerlendirir.

Gerekli durumlarda idrar tahlili, ultrason veya diğer incelemeler istenebilir.

Enürezis Tedavisi

Tedavi çocuğun yaşına, şikâyetlerin şiddetine ve altta yatan nedene göre planlanır.

Yaşam Tarzı Düzenlemeleri

Tedavinin ilk basamaklarından biridir.

Örneğin;

Gün içinde yeterli sıvı tüketimi,

Akşam saatlerinde sıvının düzenlenmesi,

Düzenli tuvalet alışkanlığı,

Kabızlığın tedavisi

önemlidir.

Motivasyon ve Destek

Çocuğun suçlanmaması çok önemlidir.

Başarıların ödüllendirildiği, destekleyici bir yaklaşım tedaviye katkı sağlar.

Alarm Tedavisi

Gece altını ıslatma alarmı bazı çocuklarda etkili bir tedavi seçeneği olabilir.

Bu yöntem çocuğun mesane doluluğuna karşı uyanma refleksini geliştirmeyi amaçlar.

İlaç Tedavisi

Uygun hastalarda doktor tarafından ilaç tedavisi planlanabilir.

Her çocuk için gerekli değildir.

Pelvik Taban Rehabilitasyonu

Özellikle gündüz idrar kaçırma, sıkışma hissi veya işeme bozukluğu eşlik eden çocuklarda pelvik taban rehabilitasyonu faydalı olabilir.

Programda;

doğru işeme alışkanlığı,

pelvik taban kas eğitimi,

biofeedback uygulamaları,

mesane eğitimi

yer alabilir.

Tedavi çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre planlanır.

Aileler Neler Yapmamalıdır?

Aşağıdaki davranışlar çocuğun kaygısını artırabilir:

Azarlamak

Cezalandırmak

Kardeşleriyle kıyaslamak

Alay etmek

“İstese yapmaz.” demek

Çocuk bunu isteyerek yapmaz.

Destekleyici yaklaşım tedavinin önemli bir parçasıdır.

Doktora Ne Zaman Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa değerlendirme önerilir:

Çocuğunuz 5 yaşından büyük olmasına rağmen düzenli olarak gece altını ıslatıyorsa

Daha önce kuru kalırken yeniden altını ıslatmaya başladıysa

Gündüz de idrar kaçırıyorsa

İdrar yaparken ağrı veya yanma oluyorsa

Sık idrar yolu enfeksiyonu geçiriyorsa

Alt ıslatma çocuğun sosyal yaşamını olumsuz etkiliyorsa

Sık Sorulan Sorular

Gece altını ıslatmak tembellik midir?

Hayır. Enürezis çocuğun isteğiyle gelişmez.

Çocuğumu gece kaldırmalı mıyım?

Bazı aileler bunu uygular ancak bu yöntem her çocuk için kalıcı çözüm sağlamaz. Uygun yaklaşım çocuğun durumuna göre belirlenmelidir.

Enürezis kendiliğinden geçer mi?

Bazı çocuklarda yaş ilerledikçe düzelebilir. Ancak düzenli alt ıslatma devam ediyorsa değerlendirme ve gerektiğinde tedavi önerilir.

Pelvik taban rehabilitasyonu çocuklarda uygulanabilir mi?

Evet. Uygun seçilmiş çocuklarda ve bu konuda deneyimli ekipler tarafından yaşa uygun yöntemlerle uygulanabilir.

Sonuç

Gece altını ıslatma, birçok çocuğun yaşadığı ancak çoğu zaman konuşulmayan bir sağlık sorunudur. Çocuğunuzun bunu isteyerek yapmadığını bilmek ve suçlayıcı bir yaklaşım yerine destekleyici olmak çok önemlidir.

Eğer çocuğunuz 5 yaşını geçtiği hâlde düzenli olarak gece altını ıslatıyorsa veya bu durum onun özgüvenini ve sosyal yaşamını etkilemeye başladıysa, değerlendirmeyi ertelemeyin. Altta yatan neden belirlendiğinde; yaşam tarzı düzenlemeleri, alarm tedavisi, gerektiğinde ilaç tedavisi ve uygun hastalarda pelvik taban rehabilitasyonu ile birçok çocukta başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir.